17 Kasım 2018 Cumartesi

Atipik Otizm Nedir?


Atipik otizm, farklı türlü adlandırılamayan süregelen gelişimsel arıza şeklinde de adlandırılır.
Yaygın gelişimsel bozukluklar içerisinde bulunan başka gruplara ilişkin özellikleri taşımayan çocuklar için sarfedilen bir adlandırmadır.
Atipik otizm tanımlaması
Otizm yada Asperger sendromunun kimi özelliklerinin görünüp bazılarının görünmediği, şüpheli hallerde eklenilen tanıdır.
Bu teşhis çocuk belli bir tespit alamadığı, ama birçok bölgede gelişim sorunu gösterdiği vakit soz konusudur.
“Atipik süregelen gelişimsel bozukluk” şeklinde de adlandırılan bu küme, tam anlamıyla tanısal ölçütleri karşılamayan fakat otistik açıklanan de gösteren bir gruptur.
Otizm yada Asperger sendromunun kimi özelliklerinin görünüp bazılarının görünmediği hallerde eklenilen tanıdır.

Atipik Otizm Belirtileri


Karşılıklı toplumsal etkileşimde ağır ve süregelen gelişimsel arıza görülür.
Sözel ve sözel olmayan etkileşim becerilerinin gelişmesinde arıza veyahut klişe tutum, alaka ve etkinlikler bulunmaktadır.
Öte yandan özgül bir süregelen gelişimsel arıza, şizofreni, şizotipal kişilik sorunu veyahut çekingen kişilik sorunu için teşhis ölçütleri tam anlamıyla karşılanmamaktadır.
Gözlenen açıklanan teşhis koymak için yetersiz kaldığında olgu bu kategoriye dahil edilir.

Sorunlar ve Rehabilitasyon Yöntemleri


Dil ve sosyal iletişimle alakalı meseleler, dilin emele yönelik kullanımındaki sorunlar, aşırı çekingenlik, aşırı utangaçlık, gündelik ve kalifiye hayatında belli ilkelere aşırı bağlılık gibi hallerle kendisini gösterebilir.
İlerleyen yaşla teşhis değişebilir ve vaziyet bir kişilik özelliğine dönüşebilir.
Otistik açıklanan zaman içinde kaybolabilir; iyi eğitimle ve elverişli şartlarda vaziyet tamamiyle normale dönebilir.
Bu yönden, erken 
teşhis ve tedaviye hızlı geçiş ehemmiyet taşır.
Ağır formu yoktur ve hafif otizmden bölünmesi zahmetlidir.
Bu nedenle normal gelişimin bir parçası olarak görülebilir.
Otizm, çocuklardaki üç esas gelişim alanını etkiler; ama atipik otizmde bu esas alanlardan tekilce birisinde arıza görüldüğünde ya da bu esas alanların otizmden az etkilenmesi halinde ve başka gelişimsel bozukluklar için belirti edilen ölçütler karşılanmadığında bu tanı konur.
Atipik otistik çocuklar, hafif otizmli özellikler gösterdikleri için, fazlası sefer tipik otizm ve Asperger sendromuyla karıştırılmaktadır. 

Ayrıca şizoid kişilik, şizotipal kişilik, çekingen kişilik vb.
kişilik ve bozukluklarla Atipik otizm arasında benzer vaziyet ve meseleler olabilir fakat değişik şeylerdir.
Özellikle teşhis konulurken böyle güçlüklerle karşılaşılır ve hatalı teşhis konulabilir.
Tipik otizmde, otistik semptomlar bariz ve serttir.
Atipik otizmde otistik semptomlar biraz henüz hafif ve birçoğunun gelecekte aşılma olsılığı yüksektir.

Atipik otizm ile tipik otizm temel olarak aynısı meseleleri paylaşır; ama tipik otizmde sorunlar ve arıza henüz derinde bulunduğu için kalıcılık seviyesi henüz yüksektir.
Atipik otizmde, kimi hafif açıklanan dışında, başka tüm açıklanan zaman içinde kaybolabilir ve teşhis konumunu kişilik bozukluğuna bırakabilir; zira görülen kimi meseleler kişilik özelliği olarak kabul edilebilir.
Örneğin, kaidelere bağlılık, sosyal bölgelerden uzak durma, az sayıda dosta sahip olma, dar konularla alâkalanma, değişime açık olmama vb.

Atipik otistiklerde ilgilerinin hudutlu ve dar olması onları gerçekleştirdikleri işte başarıya götürebilir; zira alaka duydukları hususları derinlemesine ve defa ayrıntılı incelerler.
Dolayısıyla bu da onları alakalı oldukları bölgede başarıya götürür.
Tipik otistiklerde sosyal temas kurma eğilimi görülmezken, atipik otistiklerde bu eğilim var; ama bu bireylerde sosyal yetenek yetersizliği görülür.

Aşırı çekingenlik, içe kapanma, utangaçlık, ritüellere sıkı sıkı bağlılık, hudutlu alaka kısmı, tekrarlayıcı davranışlar, katı prensiplere sahip olma, atipik otistiklerin esas sorunlarıdır.
Atipik otizm ile tipik otizm arasındaki farklar hâlâ net çizgilerle belirlenememiştir.
Birçok noktada tartışmalar devam etmektedir.
Tipik otizmde tüm eğitim ve tedavilere karşın kalıcılık devam eder; fakat atipik otizmde yaşın ilerlemesi ve eğitimle çoğu mesele ortadan kalkabilir. 

Her iki bozuklukta da etkileşim meselesi birbirine yakındır.
Tekrarlayıcı davranışlar ve başka takıntılar ufak yaşlarda her iki bozuklukta aynıyken, yaşın ilerlemesiyle atipik otizmde ciddi azalmalar gözlenir; azalma görülmese dahi, rahatsız edici olmaz ve başka insanlarla etkileşimini bozucu seviyede görülmez.
Sınırlı ilgiler her iki halde da aynıdır.
Atipik otistiklerin öz bakım ve akademik maharetleri, tipik otistiklere göre henüz iyidir.
Panik atak ve çöküntü gibi psikiyatrik sorunlar meydana çıkabilir.
Asperger Belirtininden Farkları
Atipik otizmi, Asperger belirtininden ayıran asli kaliteyi, asperger belirtisinde konuşma meselesinin hiç görülmemesidir, başka bir deyişle aspergerliler bebeklikten ardından defa güzel ve gramere makul bir konuşmaya sahiptir.

Atipik otizmde ise, konuşma ileri senelerde düzelebilmektedir, başka bir deyişle ilk başlarda konuşma bozuklukları görülürken, yaşın ilerlemesi ve alınan eğitimle konuşmada düzelmeler görülebilir.
Bazı fertlerin konuşma bozuklukları gelişen yaşlarda da devam edebilir.
Atipik otistiklerde, zamirleri aksi kullanma, konuşmaları anlamama, ekolali konuşma gibi bozukluklar kesif olarak görülebilir.
Asperger sendromlularda motor gelişimine bağlı beceriksizlik ve el-göz koordinasyon sorunu olabilirken, atipik otistiklerde el maharetleri henüz iyi gelişmiştir.
Aspergerliler atipik otistiklere nispeten henüz sosyaldirler ve toplumsal ilişkilere henüz yatkındırlar.
Yapılan kimi testlerde, Aspergerlilerin sözel puanları yüksek çıkarken atipik otizmde tam tersi bir vaziyet görülmüştür. 

Erken okuma, atipik otizmde sık görmek mümkünken, Asperger belirtisinde az görülmektedir.
Atipik otizmde açıklanan üç yaşından evvel görülürken, Asperger belirtisinde ise üç yaşından ardından gözlenebilir ve kimi olgularda henüz geç yaşlarda görülebilir.
Asperger belirtisinde, dil ve konuşmanın normal gelişmeyi, adale becerilerinin yetersiz gelişmeyi, resim motor koordinasyon bozuklukları, sendromun atipik otizmden ayırıcı tanıda kıstas olarak görülür.
Asperger belirtisi ile atipik otizm birbirine dönüşebilir özelliktedir.
Özellikle gelişen yaşlarda başka bir deyişle erişkinlikte iyi bir eğitim neticesi atipik otizm ile Asperger sendromlu fertleri birbirinden ayırmak güçleşir.
Asperger sendromunun, atipik otizmin hafif bir çeşidi olduğunu belirtenler vardır; fakat bu mevzu hâlâ kesinlik kazanmış değil. 

Atipik otizm ile Asperger belirtisini birbirinden ayıran net çizgiler daha çizilmemiştir; ama bu alandaki incelemeler devam etmektedir.
En ünlü atipik otistikler Gunilla Gerland, Richard Lansdown ve Temple Grandin’dır.
Gunilla Gerland, “Gerçek İnsan” isimiyle Türkçeye çevrilen kitabında çocukluğundan ardından yaşadıklarını, hissettiklerini ve dünyaya bakış açısını anlatıyor.
Hayvan psikoloğu ve baytar olan Temple Grandin’in Türkçeye “Resimlerle Düşünmek” isimiyle çevrilen bir kitabı var.
Özel eğitim Merkezimizde işin ehli pedagog ve kalifiye eğitim öğretmenleriyle Atipik Otizm üstüne çocuk ve gençlerimize yönelik eğitim ve öğretim çalışmaları uygulanmaktadır.

5 Kasım 2018 Pazartesi

Otizmin Türleri


Muhtelif ilmi kaynaklar otistik spektrum bozukluğunu muhtelif şekillerde sınıflandırmaktadır.
Fakat Amerikan Psikiyatri Birliği’nin 2000 seneninde duyurduğu kılavuza göre (DSM-IV-TR), otizm spektrum sorunu kapsamında beş ayrı kategori yer almaktadır:

Otizm: 


Otizm, otistik spektrum sorunu kategorisindeki asli alt grubu getirmektedir.
Otizmin üç yaştan evvel başladığı kabul edilmektedir.
Otizm; sosyal etkileşimde ehemmiyetli yetersizliklerle, etkileşim ve oyunda ehemmiyetli yetersizliklerle, muhtelif takıntılarla kendisini göstermiştir.

Asperger Sendromu:


Asperger belirtisinde da, sosyal etkileşimde yetersizlik ve muhtelif takıntılar görülmektedir.
Ancak, otizmden değişik olarak, dil ve zihin gelişiminde geriliklere rastlanmaz.
Asperger belirtisi tanısı almış fertlerin sözel fonksiyonları, mesela, kelime dağarcıkları ve gramer gelişimleri, genellikle iyidir.
Ancak, görsel-algısal ve görsel-devinsel işlevlerde yetersizdirler.
Ayrıca, çoğunda balans ve devinsel eşgüdüm meseleleri gözlenmektedir.
Çocukluk Disintegratif Bozukluğu: Bu tanıyı alan çocuklar, yaşamlarının minimum ilk iki seneninde normal gelişim seyretmektedir.
Bozukluğun başlamasıyla, henüz evvel kazanılmış olan beceriler süratle yitirilip otizm için belirti edilen özellikler kendisini göstermiştir.
Çoğu çocuğun zihinsel maharetleri, ileri derecede zihin özürlü seviyesine kadar gerilemektedir.
Çocukluk disintegratif sorunu tanısı alan çocuklar, birkaç sene içerisinde, otizm tanısı alan çocuklarla benzer özellikleri paylaşır duruma gelmektedir.
Rett Sendromu: Rett belirtisi, minimum beş ay normal gelişim gösteren çocuklarda görülür ve tekilce kızlarda meydana çıkan kalıtsal bir otistik spektrum bozukluğudur.
Sendromun başlamasıyla beraber, baş büyümesi yavaşlar, el maharetleri yitirilir, takıntılı el hareketleri başlar.
Zamanla bütün bevinsel beceriler geriler.

Atipik Otizm: 


Şayet bir çocukta otizm teşhis ölçütleri tam anlamıyla karşılanmıyorsa atipik otizm tanısı konulur.
Otistik açıklanan zaman içinde kaybolabilir, iyi eğitim ve elverişli şartlarla tamamiyle normale dönebilir.
Mizahı manaya ve oluşturmada, karşı cinsle temas başta olmak suretiyle insan ilişkilerinde hep ciddi meseleler yaşarlar.
Dil meselesi varsa kısa sürelidir, sonuçta düzgün dilbilgisi ve fonoloji ile konuşurlar.
Kendine zarar verici davranışlar görülmez.
Öğrenme meseleleri olabilir.
Dar ve yoğunlaşmış alaka alanları bulunmaktadır fakat mesela mesleğinde bu bir üstünlük olabilir.
Takıntılar ve ritüeller bariz olabilir, panik ataklar sık görülebilir.