27 Ekim 2018 Cumartesi

Otizm spektrum sorunu ya da otizm nedir?

Otizm nedir : Sosyal becerilerde azalma, yineleyen davranışlar, sözlü ve sözsüz iletişimde karşılaşılan güçlükler ile karakterize edilen, etkileşim ve oyunda ehemmiyetli yetersizliklerle, muhtelif takıntılarla kendisini göstermiştir.
Özellikle hayatın ilk üç seneninde meydana çıktığı ve hayat boyu devam ettiği kabul edilir.
Genetik ve etrafsal etkilerin değişik kombinasyonlarından kaynaklanan otizm bulguları erken yaşta fark edilir ve bebeklere yönelik iyi bir tedavi programı ile tesirleri ehemmiyetli ölçüde azaltılabilir.
Hamilelik döneminde folik asit sahibi olan gıdalar almamız otizmin ilerleme tehlikesini ehemmiyetli ölçüde azaltır.

Otistik çocuklarda hastalığın en bariz işaretleri 2 ila 3 yaş arasında görülür.
Otizmin bulguların zamanlaması ve şiddeti değişkenlik gösterebilir.
Bazı otistik çocuklarda hayatın ilk bir seneninde kendisini gösterebilirken kimi çocuklarda il 18-24 maaş dönemde normal gelişimlerini sağlarken ardından kimi maharetleri kaybetmeye başlar.


Bebeklerde ve çocuklarda otizmin belirtileri:



• 6 ay süresince sosyal ortamlarda hiç gülümsememesi ya da insanlara yönelik sıcak, keyifli ifadeler hiç sergilememesi
• 6 ayda, göz ilişkisi hudutlu ya da hiç kurmaması
• 9 ay süresince hiçbir ses, gülümseme veyahut sözsüz etkileşim bile kurmaya çalışmaması
• 12 ay süresince, etkileşim kurmak için harekete geçmeye çalışmaması
• 12 ay süresince, çağrıldığında geri yanıt vermemesi
• 16 ay süresince herhangi bir soz söylememesi
• 24 ay süresince hiçbir manalı ya da iki kelimelik tümceler kuramaması
• Yuvarlanma, emekleme gibi motor hareketlerde gözlenen gelişim geriliği
• Daha evvel edindiği konuşmaların ya da sosyal yeteneklerin kaybedilmesi
Herhangi bir yaşta mümkün otizm belirtileri:
• Göz temasından kaçınır ve yalnız olmayı seçenek eder.
• Başkalarının hislerini anlamada güçlük çeker.
• Sessiz kalır ya da gecikmiş dil gelişmeyi vardır
• Kelimeleri tekrarlar ve yeniden yeniden ifade eder
• Çevredeki ufak farklılıklar adaptasyon güçlüğü çeker.
• Bazı vaziyetlere takıntı boyutunda reaksiyon verir.
• El çırpma, sallanma gibi yineleyen davranışlarda yer alır.
• Seslere, kokulara, dokulara, ışıklara ya da renklere alışılmış olan dışı ve kesif reaksiyonlar verir.
• Tehlikeye ve acıya karşı duyarsızlık

Otizmin Tipleri Nelerdir?


Asperger Sendromu: Asperger belirtisinde da, sosyal iletişim becerilerinde yetersizlik ve kimi konularda muhtelif takıntılar görülmektedir.
Otizmden farkı, dil ve zihin gelişiminde gerileme görülmez.
Asperger belirtisi saptanan şahıslarda sözel fonksiyonları, kelime dağarcıkları ve dil bilgisi gelişimlerinde bir külfet yaşanmaz.
Ancak, görsel-algısal işlevlerde yetersizlikler görülür.
Ayrıca, çoğunda balans meseleleri da görülebilmektedir.
Çocukluk Disintegratif Bozukluğu: Bu hastalığın tanısı konmuş çocuklar, doğumdan ileri minimum iki sene içindeki gelişimleri normal ilerler ama sorunun başlamasıyla, henüz evvel kazanılmış olan beceriler süratle yitirilip otizmin bulguları meydana çıkmaya başlar.
Zihinsel maharetleri ise ileri derecede zihin özürlü seviyesine kadar gerileyebilir.
Hastalığın tanısı konmuş çocuklar, birkaç sene içerisinde, otistik çocuklarla benzer özelliklere sahip duruma gelmektedir.
Atipik Otizm: Bu tip otizmde otizmin esas bulguları tam anlamıyla mukabil bulmaz ve zaman içinde iyi eğitim, elverişli şartlarla açıklanan tamamiyle ortadan kalkabilir.
Mizah ve cinsel ilişkiler başta olmak suretiyle insan ilişkilerinde hep ciddi meseleler yaşarlar.
Dil gelişiminde yaşanan güçlük ve aksaklıklar zaman içinde normale döner.
Öğrenme meseleleri yaşayabilirler.
Ayrıca alaka alanları defa çeşitlilik göstermez.
Takıntılar, ritüeller ve panik ataklar sık görülebilir.
Rett Sendromu: Rett belirtisi, kızlarda meydana çıkan kalıtsal bir otistik spektrum bozukluğudur.
Doğumdan ileri ilk beş maaş dönemde normal gelişim gösteren çocuklarda görülür.
Sendromun bulguları görülmeye başlamasıyla beraber, baş büyümesi yavaşlar, el maharetleri yitirilir, takıntılı el hareketleri başlar.

7 Ekim 2018 Pazar

Zeka Geriliği ve Otizm İlişkisi


Otizm aynısı şiddette izleyen bir rahatsızlık olmayıp şahıstan şahsa değişik şeklinde tesir eder.
En ağır otizmlilerde epilepsi, uyku meseleleri, zeka geriliği ve saldırganlık gibi rahatsızlıklar görülebilir.


Otizm Zeka Geriliği Midir?



Aslında bir fert otizmli bulunduğu için zeka geriliği yaşamaz.
Aksine zeka geriliğiyle yaşam sürdüren çocukların %70’inde otizm görülür.
Otizmin bütün belirtilerini göstermemelerine karşın zeka geriliği olan çocuklar otizmli davranışlar sergileyebilir.

Otizmli çocukların zihinsel kabiliyetleri yeteri kadar gelişmemiştir.
Genelleme yapıldığında otizmli çocukların % 50’ sinin zeka seviyelerinin 50’nin altında bulunduğu belirleme edilmiştir.
Otizmin tesirlerini ağır yaşam sürdüren çocuklarda bu açıklanan kesif bir şeklinde görülürken hafif otizmlilerde konuşma, dil ve etkileşim maharetleri daha süratli kazanılmakta ve çocuklar yaşıtları ile aynısı eğitimi alabilmektedir.
Zeka geriliği tanısında kriterler
Zeka geriliği otizmde değişik derecelerle görülebilir.
Bir bireyde zeka geriliğinin tanısının konulabilmesi için ilk olarak 18 yaşından ufak olması lazım olur. 

18 yaş altı bir fert iletişimde mesele yaşıyorsa, buluğ ertesi kendisi kalifiye greksinimlerini karşılayamıyorsa, toplumun sunmuş olduğu olanaklardan faydalanamıyorsa, sıhhat ve güvenlik konularında yetersiz kalıyorsa ve bu belirtilerden minimum ikisini taşıyorsa zeka geriliği tanısı konulmaktadır.

Zeka geriliği dereceleri 4 takımda incelenir:
Hafif derecede zeka geriliğinde zeka düzeyi 50-55 ile 70 arasıdır.
Konuşma sıkıntıları olsa da günlük konuşmalarda mesele yaşamaz.
Motor gelişmeyi normal olup rutin işlerini yapılabilir.
Zeka geriliğinin %85’lik bölümü bu gruptadır. 

Yetişkin olduklarında kendisi başına yaşayabilir, toplumsal ve mesleksel becerilere sahiptir.
Orta derecede zeka geriliğinde zeka düzeyi 35-45 ile 50-55 arasındadır.
Konuşma, manaya, motor yeteneği ve kendisine bakma becerilerinde yaşıtlarına göre gelişim geriliği bulunmaktadır.
Özel eğitim gerektirir.
İkinci sınıf düzeyinde okumayı ve yazmayı muvaffak olurken sayı saymayı da öğrenir.
Orta derecede zeka geriliği olan yetişkinler orta derecede yetenek isteyen işlerde çalışabilir.
Ağır zeka geriliğinde zeka seviyesi 20-25 ile 35-40 arasıdır.
Gözle görülür bir motor geriliği bulunmaktadır.
Konuşma yeteneği oldukça az olup geç gelişir.
Ömür boyu başkalarının yardımına gereksinim duyarlar.
İleri derecede zeka geriliği olanlar zeka seviyesi 20-25’in altında olan gruptur.
Zeka geriliği meselesi olanlar içerisinde %1-2’lik bölümü bu gruptadır.
Ağır motor geriliği bulunmaktadır.
Basit talimatları dahi zorlukla anlayabilir.
Tamamen başkasına bağımlı olup beyin zedelenmesi sebebi ile epilepsi, görme ve işitme sorunu ve hareket kısıtlığı yaşar.


Otizmli Beyinlerde Fevkalade Yetenekler



Otizmi bu arada zeka geriliği olarak görenlere inat otizmli olup fevkalade kabiliyetleri ile tarihte isminden soz ettiren çoğu insan yer alıyor.
Einstein, Mozart ve Tesla yanlızca bunlardan kimileri.
Hatta Amerikalı hayvan bilimi eksperi ve otizmli Temple Grandin’in mevzu konusunda oldukça çarpıcı sözleri var.

“Otizm olmasaydı, kişiler bu gün hala mağaralarda ateş çevreninde oturuyor olurdu.
Otizm olmasa ne Silikon Vadisi kalır, ne de enerji meselesine çözüm bulunabilir” diyen Grandin, gezegenin en tesirli 100 kişisi içerisinde Kahramanlar kategorisinde bulunan bir otizmlidir.
Annesinin oldukça şuurlu bir bayan olması sebebi ile defa bahtlı olan Grandin zor bir çocukluk devresi geçirmesine karşın akademik kabiliyetini destekleyen fen öğretmeni vasıtası ile yaşamına istikamet vermiş. 

Silicon Vadisinde tespit edilen çoğu mühendisin otizmli genler taşıdığını ifade eden bilim kadını Grandin, otizmli çoğu ferdin grafik planımı, bilgisayar, fotoğrafçılık, program mühendisliği, saniyesel dizayn, matematik ve bilgisayar programcılığında oldukça başarılı olduklarını dile getiriyor.
Eğitime Takviye Olan Bilgisayar Programları Zeka geriliği ve otizm tedavisinde kesif ve kesintisiz eğitim, çocuğun yeteneklerini geliştirebilmesi ve yaşıtları ile aynısı becerilere sahip olması itibariyle defa ehemmiyetlidir. 

Otsimo fiyatsız bir eğitici oyun platformu olarak bilgisayar, kapsül ve cep telefonlarından evde de eğitime devam edilebilmesini gerçekleştiren ve 2 sene kesintisiz eğitim ertesi devlet okullarına kabulde %90’a varan başarılar yakalayan kalifiye ve tesirli bir uygulamadır.

1 Ekim 2018 Pazartesi

Otizm Dereceleri Nelerdir?


Yaşamın ilk 2 seneninden ardından meydana çıkan süregelen gelişimsel bozukluğa otizm olarak tanımlanmaktadır.
Otizm tanısı koyulan bireylerde sosyal ilişkileri anlamada güçlük, dil gelişiminde gecikmeler, zihinsel işlevlerde balanssızlık ve duyusal reaksiyonlara kapalılık gibi açıklanan görülmektedir.
Bu gibi bulguların her biri görülebileceği gibi tekilce bir kaçı da görülebilmektedir.
Otizm dereceleri birbirinden değişiktir zira otizm bulguları her bireyde değişik seviyelerde görülebilmektedir.
Bu nedenle de her ferde yapılan otizm eğitimi de değişiktir.
Otizmli çocukların devasa bir bölümünde değişik zekâ seviyeleri bulunmaktadır.
Ancak zekâ düzeyi ne olursa olsun, tüm otizmli çocuklar çevrelerini anlamakta zorluk yaşamaktadırlar.


OTİZM İLE ZEKÂ İLİŞKİSİ



Her otizm tanısı ile düzeyi değişik olmasından ve otizm ile birlikte zihin rahatsızlığı da yaşanabileceğinden her otizmli çocuk üstün zekâlı denilememektedir.
Normal ya da üstün zekâlı otizmli fertler bulunduğu gibi, zekâ geriliğinin eşlik ettiği otizmli fertler de mevcuttur.
Otizmli çocukların % 70’inde Mental Retardasyon olarak bilinen zihin sorunları görülmektedir.
Otizmli olup zekâ geriliği meselesi yaşam sürdüren şahıslar de bulunmaktadır.
Ancak bu otizmli bireylerde zekâ geriliği olacak mananına gelmemektedir.
Ancak otizm zekâ geriliği demek değildir.
Otizm tekilce etkileşim bozukluğudur.
Otizmli fertlerin zekâ geriliği yaşadığı veyahut defa üstün zekâlı bulunduğu kanıları tamamiyle doğru değildir.
Otizmli olup zekâ geriliği meselesi yaşam sürdüren şahıslar de bulunmaktadır.
Ancak bu otizmli bireylerde zekâ geriliği olacak mananına gelmemektedir.
Otizmli fertlerin fazlası matematik dehası olabilirken birçoğu da fotoğraf ve müzik alanlarında etkin olmaktadır.
Bu nedenle otizmli fert ile zekâ geriliği yaşam sürdüren fertler birbirlerinden tamamiyle değişiktir.
Çünkü zekâ geriliği yaşam sürdüren bireylerde değişik alanlarda beceri ile alaka oluşmaz.


Otizm Dereceleri



Otizm komplike sorunlar bütünü gibi görülse de gerçekte anlaşılması defa basit bir rahatsızlıktır.
Otizm dereceleri 3 değişik şeklinde görülmektedir.
İlk takımda tekilce otizm tanısı koyulan çocuklar bulunmaktadır.
İkinci takımda Asper sendromlu çocuklar bulunur.
Üçüncü takımda ise otizm ile zekâ geriliğinin birlikte gördüğünüz çocuklar bulunmaktadır.

1. Otizmli Çocuklar

Bazı otizmli çocuklarda tekilce otizm rahatsızlığı görülür.
Yani bu çocuklarda herhangi bir zekâ sorunu yoktur.
Kendi yaşıtları ile aynısı dönemde esas maharetleri öğrenmektedir.
Ancak yaşıtlarından değişik olarak etkileşim sorunlarıyla tutum sorunları görülmektedir.
Bu bulguları gösteren çocuklara asperger sendromlu demek de yanlıştır.

2. Asperger Belirtisi Asperger belirtisi görülen çocuklarda da herhangi bir zekâ sorunu yoktur. 

Yaşıtları ile eş zamanlı öğrenebilen çocuklar onlarla birlikte eğitim almaktadır.
Otizmli çocuklar zor ve az konuşurken, asperger belirtisi görülen çocuklar defa uzun tümceler kurabilmektedir.

3. Hem Otizm Hatta Zekâ Geriliği Kimi otizmli çocuklar, eş zamanlı hem otizme hatta zekâ sorunlarına sahiptir. 

Bu çocuklar dil sorunlarının yanısıra öğrenmede de defa ciddi meseleler yaşamaktadır ve genellikle konuşamamaktadır.
Hem otizme hatta zekâ sorunlarına bulunduran çocuklarda bu vaziyetin seviyeleri değişiktir.